Οι Λύσεις που προτείνουμε:

1. Αναγνωρίζουμε τη σπατάλη και την αξία σε κάθε μορφή εργασίας.
2. Δημιουργούμε ροή μεταξύ των διεργασιών, συντονίζοντας την κάθε μία και συγχρονίζοντας τες μεταξύ τους.
3. Προμηθεύουμε με ποιότητα και ποσότητα κάθε διεργασία με τους απαραίτητους πόρους της.
4. Εκπαιδεύουμε συνεχώς, μηχανές και ανθρώπους, για την επίτευξη της συνεχούς βελτίωσης.
5. Δίνοντας διάρκεια στη συνεχή καλυτέρευση, κερδίζουμε σε ανταγωνιστικό επίπεδο περισσότερους πελάτες και συνεργάτες, επειδή αυξάνεται η ποιότητα, μειώνεται το κόστος και ο χρόνος ολοκλήρωσης της ικανοποίησης των πελατών.

1.      Η δημιουργία ελαττωματικών προϊόντων (άχρηστα προϊόντα – απορρίμματα, επιδιόρθωση αυτών,  αντικατάσταση αυτών με ποιοτικά προϊόντα, έλεγχος – εποπτεία στις μηχανές προς αποφυγή αυτών κ.α.).

2.      Η αναμονή των υλικών μετά από επεξεργασία στις μηχανές (καθυστέρηση στην συνολική επεξεργασία, συσσώρευση υλικών και μη απορρόφηση από τις μηχανές).

3.      Η δημιουργία μη αναγκαίων ή λανθασμένων διεργασιών.

4.      Η υπερπαραγωγή προϊόντων με αποτέλεσμα να μην πωλούνται.

5.      Οι άσκοπες και υπερβολικές κινήσεις εργαλείων και ανθρώπων.

6.      Η δημιουργία αποθεμάτων (υπερβολικές ποσότητες πρώτων υλών, υλικών στην παραγωγή και τελικών προϊόντων).

7.      Οι άσκοπες και υπερβολικές μετακινήσεις παρτίδων υλικών σε μεγάλες αποστάσεις.

8.      Η παραμέληση και υποτίμηση της δημιουργικότητας του εργατικού δυναμικού (χάσιμο χρόνου, ιδεών, ικανοτήτων, και βελτίωσης.

Εικόνα. 1. Διεργασίες που δεν προσθέτουν αξία (σπατάλη) – Διεργασίες που προσθέτουν αξία και διατίθεται να πληρώσει ο πελάτης.

Η δημιουργία ροής των υλικών και άρα της αξίας μεταξύ των παραγωγικών διαδικασιών, έχει ως αποτέλεσμα:

1.      Τη διαφάνεια σε διεργασίες μηχανών, θέσεων εργασίας (Visual Management).

2.      Τον άμεσο έλεγχο παραγόμενων υλικών και προϊόντων από όλους τους εργαζόμενους ένα προς ένα, ανά πάσα στιγμή.

3.      Την διασφάλιση ποιότητας σε κάθε ένα υλικό και προϊόν (παραγωγή ποιότητας και όχι έλεγχο).

4.      Μείωση χώρου και χρόνου της παραγωγής σε όλη την ακολουθία διεργασιών.

5.      Εκμετάλλευση των πόρων όχι μόνο σε παραγωγικότητα, αλλά σε δημιουργικότητα και καινοτομία, εξαιτίας της δυναμικής της ροής και όχι της στατικής της μαζικής παραγωγής.

6.      Αύξηση ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια αγορά, πωλήσεων και κέρδους.

Μαζική Παραγωγή (Mass Production)

Η Μαζική Παραγωγή εδώ και 100 χρόνια στηρίζεται σε οικονομίες κλίμακα που πρακτικά σημαίνει ότι όλοι οι πόροι παραγωγικών διεργασιών λειτουργούν στο μέγιστο δυνατό επίπεδο της παραγωγικότητάς τους. Όσο πιο πολλά προϊόντα και όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ο χρόνος είναι χρήμα. Μεγάλες μηχανές μαζικής παραγωγής κατασκευάζουν χιλιάδες προϊόντα μέσα σε μερικά λεπτά. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία χιλιάδων αποθεμάτων ημιέτοιμων και τελικών προϊόντων. Τις περισσότερες φορές τα αποθέματα παραμένουν στις αποθήκες με αποτέλεσμα το κέρδος να δημιουργεί κόστος. Απούλητα προϊόντα και υλικά θα πωληθούν με τιμές προσφοράς για να καλύψουν ένα μέρος του κόστους παραγωγής. Η παγκόσμια αγορά αλλάζει συνεχώς και η σημερινή κατάσταση της οικονομίας είναι διαφορετική από αυτήν του περασμένου αιώνα. Η ζήτηση αλλάζει συνεχώς διότι οι ανάγκες και ο ανταγωνισμός αλλάζουν συνεχώς στρατόπεδα. Ο σκοπός πλέον είναι να συμβαδίζει η παραγωγή με την ζήτηση, μειώνοντας το κόστος και αυξάνοντας τα ποσοστά της ποιότητας. Η ευελιξία της παραγωγικής διαδικασίας θα πρέπει να στοχεύει ακόμη και στη δημιουργία νέων καινοτόμων προϊόντων. Οι μεγάλες, μαζικές και στατικές μηχανές δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στην απαιτούμενη ευελιξία της αγοράς, πόσον μάλλον όταν η διαχείρισή τους γίνεται ακόμη με νοοτροπίες του περασμένου αιώνα. Η διαχείριση και η οργάνωση των παραγωγικών διεργασιών ως αυτόνομες, έχει πλέον περάσει στη διαχείριση και την οργάνωση της ακολουθίας των διεργασιών, ως σύνολο, ως συστημική σκέψη του όλου (Διοίκηση Ολικής Ποιότητας) και ως τη ροή διεργασιών. Η ροή της αξίας στη Μαζική Παραγωγή δεν υφίσταται αφού δεν υπάρχει ροή ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, δημιουργείται ένα σύμπλεγμα στη διακίνηση των υλικών (σπαγγέτι), τόσο μπερδεμένο, που δεν συμφέρει την βιομηχανία ούτε καν, να την κατανοήσει, πόσο μάλιστα να την υπολογίσει, (Εικόνα 2).

Στη σημερινή εποχή της αβεβαιότητας τα ευέλικτα συστήματα παραγωγής στηρίζονται στον άνθρωπο. Ένας οργανισμός με καλά εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό και ευέλικτα εργαλεία μπορεί να ανταπεξέλθει στην ζήτηση, αλλά και να δημιουργήσει νέες παγκόσμιες αγορές καινοτόμων προϊόντων.

Εικόνα 2. Ροή στη Μαζική Παραγωγή

Λιτή Παραγωγή (Lean Production)

«Τα πάντα ρει» Ηράκλειτος (535 – 475 π.Χ.)

Τίποτα δεν είναι σταθερό στη ζωή, όλα είναι σε κατάσταση συνεχούς αλλαγής (Albert Einstein), το περιβάλλον αλλάζει, η οικονομία αλλάζει, η κοινωνία αλλάζει, ο άνθρωπος και οι ανάγκες του αλλάζουν. Η ζήτηση των προϊόντων αλλάζει μέρα με τη μέρα και οι προβλέψεις παραμένουν προβλέψεις. Η απάντηση στη ροή των αλλαγών είναι η δημιουργία ροής λύσεων, η ευελιξία της ροής στη βιομηχανία.

Η ροή της αξίας μπορεί να δημιουργηθεί με την χρήση των παραγωγικών κυψελών (manufacturing workcells) στις παραγωγικές μονάδες. Είναι ένας τρόπος οργάνωσης των μηχανών και των εργαζομένων σε αρμονική ακολουθία στηρίζοντας την ομαλή ροή των υλικών και των προϊόντων από την πρώτη ύλη μέχρι το τελικό προϊόν, χωρίς καθυστερήσεις και άσκοπες μετακινήσεις των πόρων. Με την χρήση των κυψελών πετυχαίνονται δύο σημαντικοί στόχοι της Λιτής Παραγωγής (Lean Manufacturing), η ροή ενός τεμαχίου και η παραγωγή ποικιλίας προϊόντων. Η ροή καθορίζεται από το Τακτ Time, ρυθμός παραγωγής ενός προϊόντος στη μονάδα του χρόνου. Τακτ Time: 3 λεπτά σημαίνει πως οι πελάτες αγοράζουν ένα προϊόν κάθε 3 λεπτά. Με βάση αυτό το φυσικό μέγεθος σχεδιάζονται τα εργαλεία της Λιτής Παραγωγής, ένα από αυτά και οι κυψέλες.

Εικόνα 3. Ροή στη Κυψέλη της Λιτής Παραγωγής

Οι κυψέλες έχουν συνήθως το σχήμα U ή C, (Εικόνα 3.) με αποτέλεσμα:

1.      Οι διεργασίες είναι κοντά μεταξύ τους, μειώνοντας μετακινήσεις, πιθανότητες καταστροφής των υλικών, προϊόντων και εμφάνισης εργατικών ατυχημάτων.

2.      Η τελευταία διεργασία βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την αρχική, μειώνοντας το χρόνο προετοιμασίας για την έναρξη του επόμενου κύκλου παραγωγής.

Το εργατικό δυναμικό γίνεται πιο ευέλικτο χρησιμοποιώντας ευέλικτα και μικρά εργαλεία σε διαφορετικές θέσεις εργασίας και μηχανές, μετακινούμενο σύμφωνα με την ροή των υλικών. Πολλοί εργαζόμενοι μπορούν να βρουν βέλτιστες λύσεις γρηγορότερα από ότι ένας εργαζόμενος μόνος του. Οι μηχανές είναι συνήθως μικρές και ευέλικτες, εξοικονομώντας χώρο, αποστάσεις, χρόνο παραγωγής, αναπρογραμματισμού και αντίδρασης στην αλλαγή της ζήτησης. Συνήθως δουλεύουν πιο αργά με μικρότερο ρυθμό παραγωγικότητας από την μέγιστη δυνατότητά τους (μη τήρηση οικονομιών κλίμακας), αφού ο ρυθμός αυτός εξαρτάται από τη ζήτηση και όχι από τις μηχανές ή τους ανθρώπους. Χρησιμοποιούνται αυτόνομα συστήματα (Jidoka όπως Andon, Poka Yoke κ.τ.λ.) και όχι αυτόματα για την υποστήριξη, την διαχείριση και τον έλεγχο της ροής στην παραγωγή.

Η διαδικασία εφαρμογής των κυψελών περιλαμβάνει τρεις φάσεις:

1.      Κατανόηση και αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασης

i.            Συλλογή δεδομένων των προϊόντων και των διεργασιών.

ii.            Καταγραφή τρέχουσας χωροθέτησης διεργασιών και ροής των υλικών (Ανάλυση διαδρομής υλικών και διεργασιών).

iii.            Αποτίμηση χρονικής διάρκειας της συνολικής παραγωγικής διεργασίας (Πίνακας παρατήρησης χρόνων).

iv.            Υπολογισμό ποσοτήτων (Πίνακας ποσοτήτων διεργασιών) και χρόνου Τακτ (Τακτ Time) με βάση τη ζήτηση.

v.            Κρίσιμες εργασίες (Συγκεντρωτικός πίνακας τυποποιημένων εργασιών).

2.      Μετατροπή της σε αρμονική ακολουθία διεργασιών, μελλοντική κατάσταση

i.            Αξιολόγηση των επιλογών (Μεθόδους, Συγκεντρωτικός πίνακας τυποποιημένων εργασιών, Μηχανές, Εξοπλισμός, Υλικά, Εργατικό δυναμικό).

ii.            Σχεδίαση των νέων πιθανών χωροθετήσεων (Σχήμα U ή C, Ροή αντίθετη από τη φορά του ρολογιού).

iii.            Δημιουργία της κυψέλης (Απαραίτητες μετακινήσεις εξοπλισμού και εργατικού δυναμικού).

iv.            Καταγραφή, μέτρηση και αξιολόγηση της κατάστασης (Προσομοίωση και σχέδια κάτοψης).

v.            Δοκιμή – λειτουργία της κυψέλης

3.      Συνεχής βελτίωση της καινούργιας κατάστασης

i.            Περαιτέρω μείωση του χρόνου κύκλου (εξάλειψη συσσώρευσης υλικών εντός των κυψελών).

ii.            Περαιτέρω μείωση του χρόνου αναπρογραμματισμού των διεργασιών (μηχανών και θέσεων εργασίας, Singeo Singo – SMED-Single Minute Exchange of Die).

iii.            Εξάλειψη των μη ποιοτικών υλικών και προϊόντων (Zero Quality Control, Andon, Poka Yoke)

iv.            Εξάλειψη της αστοχίας του εξοπλισμού και διόρθωσή του (Αρχικά με τον εξοπλισμό στις θέσεις εργασίας, λόγω χαμηλού κόστους, Total Productive Maintance).

Προς την ενίσχυση του ανθρώπινου παράγοντα, ώστε να αποφεύγει λάθη κατά την διάρκειά της παραγωγικής ροής της αξίας χρησιμοποιείται η μέθοδος των 5s:

1.      Sort (ταξινομώ σε χρήσιμα και άχρηστα με κόκκινη ένδειξη).

2.      Set in Order (τακτοποιώ, όλα στο εργοστάσιο έχουν την σχεδιασμένη θέση τους).

3.      Shine (καθαρίζω από πάνω μέχρι κάτω, πρόληψη επικείμενων προβλημάτων).

4.      Standardize (τυποποιώ μετά από συνεχείς ελέγχους και βελτιώσεις).

5.      Sustain (διατηρώ και διαδίδω στη βιομηχανία τις βελτιωμένες συνθήκες).

Στο τέλος χρησιμοποιείται ο πίνακας δραστηριοτήτων για την ενημέρωση των πάντων στα πλαίσια της διαφάνειας και η καρτέλα ενός μαθήματος που περιγράφονται όλα τα βήματα τις κάθε παραγωγικής διεργασίας με απλά λόγια. Ο πίνακας με τις δραστηριότητες και τα αποτελέσματα από αυτές αναρτάται συνήθως σε τοίχο και η καρτέλα με τις οδηγίες λειτουργίας επάνω σε κάθε πάγκο εργασίας ή σε κάθε μηχανή.

Βιβλιογραφία

-        Womack James P. and Daniel Jones T. «Λιτή Σκέψη», Εκδόσεις Κλειδάριθμος, Αθήνα 2005.

-        Δρ. Τσίγκας Αλέξανδρος, Επίκουρος Καθηγητής Δ.Π.Θ., Σύμβουλος Επιχειρήσεων, Leonardo Group AG., <<Ευέλικτο Εργοστάσιο NEOSET S.A.>>, Πρακτικά Σεμιναρίου, 22-24 Ιουνίου 2000.

-        Λαμπόβας Δημήτριος, <<Κατασκευαστικές Κυψέλες>>, Μηνιαία Τεχνική Επιθεώρηση, Φεβρουάριος 2003.

-        LEI (Lean Enterprise Institute) «Lean Toolkit Workbooks» http://www.lean.org.

Lean Hellas and Value: http://helleanic.wordpress.com

Στόχος της Ημερίδας είναι να προτείνει λύσεις για καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων κάθε μονάδας, μείωση του κόστους λειτουργίας και αύξηση της παραγωγικότητάς της.

Βασικές ενότητες ημερίδας: Μέθοδοι, Συντήρηση, Εξοικονόμηση, Ανταγωνιστικότητα.

«Τεχνόπολις» Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 100, Γκάζι)
Αμφιθέατρο «Αθήνα 9,84»
Αίθουσα «Κωστής Παλαμάς»
Αίθουσα «Άγγελος Σικελιανός»

1. στην ποιότητα των προϊόντων και ο τρόπος με τον οποίο εξάγει,
2. στην χαμηλή τιμή που πρέπει να εξάγει και
3. στο χρόνο παράδοσης από τις πρώτες ύλες ενός προϊόντος μέχρι αυτό να πάρει μορφή και να παραδοθεί στον τελικό καταναλωτή.

Η Λιτή Παραγωγή (Lean Manufacturing) παρέχει τα εργαλεία και τις μεθόδους με τις οποίες μπορεί οποιαδήποτε εταιρεία να μειώσει το κόστος λειτουργίας της, να μειώσει το χρόνο παράδοσης του προϊόντος και να αυξήσει την ποιότητα με δραματικά θετικά αποτελέσματα, στηρίζοντας πάντα τον άνθρωπο.

Παράδοση Σεμιναρίων και ολοκλήρωση έργων από τις ομάδες μηχανικών σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Δυνατότητα χρηματοδότησης από ΕΣΠΑ και ευρωπαϊκά κονδύλια για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.

Ελπίζω οι εκδηλώσεις να είναι τροφή για σκέψη και σύλληψη ονείρων από τη μεριά των νέων, όχι μόνο βιτρίνα εμπορευμάτων προς τους “ανήμπορους Έλληνες”.

Η Σπατάλη έχει ως περιεχόμενο το κάθε τι που δημιουργεί το κόστος. Το κόστος το δημιουργεί μια επιχείρηση και όχι ο εργαζόμενος. Ο εργαζόμενος αποτελεί ένα από τα χιλιάδες χαρακτηριστικά που όλα μαζί αποτελούν τη σπατάλη όταν πραγματικά είναι σπατάλη. Ο άνθρωπος όμως σκέφτεται, παίρνει αποφάσεις, δημιουργεί καινοτομεί και ραδιουργεί, οπότε εκ φύσεως δεν αποτελεί σπατάλη διότι μπορεί να παράγει και με το μυαλό του.

Είναι τα μηχανήματα που χρειάζονται προγραμματισμένη συντήρηση, διαφορετικά πεθαίνουν και παράγουν σκάρτα προϊόντα ή σταματά η λειτουργία τους, μετά από χρόνια ίσως να μη χρειάζεται η συντήρηση διότι τα μηχανήματα θα ανακυκλώνονται. Πολύ απλά οι τεχνολογίες θα αλλάζουν κάθε 1-2 χρόνια και θα χρειάζονται ριζική αλλαγή.

Επίσης είναι η κακοδιαχείριση και η άσκοπη παραγωγή άχρηστων πραγμάτων. Η απάντηση είναι καλύτερη οργάνωση με βασικές αρχές, ορισμένες από τη διοίκηση των εταιριών για κάθε μορφή και επίπεδο διοίκησης. Η παραγωγή καινοτόμων ιδεών που θα μετατραπούν σε πρωτότυπο προϊόν και ύστερα θα παραχθούν για να διατεθούν στους υπόλοιπους ανθρώπους του πλανήτη. Η καινοτομία αποτελείται από πολλές μορφές και έχει πολλά μέρη στη δομή της. Περιλαμβάνει και περιλαμβάνεται στο επιχειρηματικό πλάνο, στο νομικό πλάνο, στο τεχνικό – τεχνολογικό, στο λογιστικό και στο χρηματιστηριακό πλάνο.

Η Σπατάλη που πρέπει να εξαφανιστεί δεν είναι ο άνθρωπος, ο εργαζόμενος και γενικότερα το κόστος μιας επιχείρησης, κράτους, οργανισμού, κοινωνίας κ.α. που προέρχεται από το εργατικό κόστος. Είναι η παραγωγή αχρείαστων και άχρηστων πραγμάτων σε υπέρογκες ποσότητες, ο χρόνος αναμονής σε καθημερινή βάση και η αρνητικότητα που αντιμετωπίζουν οι νέες ιδέες από τους υπόλοιπους που συνήθισαν σε στατική επαγγελματική και κοινωνική δομή.

Ο Ηράκλειτος ισχυρίστηκε: ” Τίποτα δεν είναι σταθερό εκτός από μία μόνο οντότητα στη ζωή, τη συνεχής αλλαγή. “

Αναλυτικότερα : Lean Leaders ca 2020

Προς την εκμάθηση των φοιτητών τους μέσα από διάφορα μαθήματα κατά τη διάρκεια των 5 ετών στο Πολυτεχνείο, στοιχηματίζει το τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Ξάνθης. Σκοπός είναι και η εκπαίδευση τους για σχετικές μελέτες εφαρμογής μεθόδων σε έργα, αλλά και σε εταιρίες. Η αλλαγή κουλτούρας, τρόπου σκέψης, συμπεριφοράς και λειτουργίας είναι το πιο δύσκολο κομμάτι της παγκόσμιας κίνησης – εφαρμογής μεθόδων της Λιτής Φιλοσοφίας.

Υπεύθυνος: Επίκουρος Καθηγητής Δ.Π.Θ. Αλέξανδρος Τσίγκας,
Τομέας: Συστήματα Παραγωγής, Εφοδιαστική Αλυσίδα.

Παράλληλα, ο Καθηγητής Αδαμίδης Εμμανουήλ της Πολυτεχνικής σχολής Πανεπιστήμιο Πατρών, του τμήματος Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, ερευνά τη συγκεκριμένη τάση και έχει επιμεληθεί το 2005, την ελληνική έκδοση του βιβλίου Λιτή Σκέψη, (Lean Thinking του James P. Womack  και του Daniel T. Jones).

Κάθε εταιρία θα πρέπει να επενδύει στη συνεχή βελτίωση και στη καινοτομία. Η τεχνολογία έχει δώσει την δυνατότητα στις εταιρίες και κυρίως στους πελάτες τους να ενημερώνονται για τα πάντα και να επιλέγουν μηχανήματα και προϊόντα ή υπηρεσίες αντίστοιχα, που αυτοί επιθυμούν. Από την πληθώρα των τυποποιημένων προϊόντων κάθε εταιρία πρέπει να προχωρεί συνεχώς στην ανάπτυξη νέων ιδεών και προϊόντων. Για να μειωθεί το κόστος ώστε να επιτευχθεί η διάσχιση του δύσκολου δρόμου από την Μαζική Παραγωγή και τις οικονομίες κλίμακας (μεγάλα εργοστάσια, τεράστιες αποθήκες, πληθώρα κοντέινερ κ.τ.λ.) προς τη συνεχή ανάπτυξη, θα ήταν κερδοφόρα μια επένδυση μετατροπής της εταιρίας με τα εξής βήματα:

1. Από τη Μαζική Παραγωγή στη
2. Συνεχή Βελτίωση (Lean – Toyota Production System) στη
3. Μαζική Εξατομίκευση και στη
4. Συνεχή Καινοτομία και Ανάπτυξη, τέλος θα μπορούσε να επανέλθει στη Μαζική Παραγωγή, ώστε να χρησιμοποιήσει οικονομίες κλίμακας για να επωφεληθεί από τη μοναδικότητα των καινοτόμων προϊόντων της.